Wpływ medytacji na stan zdrowia ludzi:

 Autor badań: zasłużony lekarz Rosji dr W. I. Gostjejewa

          W obecnych czasach, kiedy wzrasta zachorowalność i zmniejsza się przyrost naturalny, duże znaczenie mają wszystkie przedsięwzięcia zmierzające do polepszenia zdrowia ludzi.

         Jednym z efektywniejszych sposobów polepszenia zdrowia ludzi, potwierdzonym obecnie przez badania naukowe jest praktyka medytacji Sahadźa Jogi. Twórcą tej medytacji i odkrywcą związanej z nią wiedzy jest hinduski lekarz i filozof Shri Mataji Nirmala Devi, która opracowała unikalna metodę duchowego rozwoju człowieka. Pozytywne rezultaty, spontanicznie uzyskiwane przez ludzi zajmujących się Sahadźa Jogą pokazują, że medytacja ta rozbudza wewnętrzny mechanizm samo-leczenia się organizmu oraz pozwala chronić zdrowie przed niszczącym wpływem współczesnego stylu życia.

          Dzięki swojej prostocie i łatwości praktykowania Sahadźa Joga (od 1970 roku) szybko rozwija się na całym świecie, i w 1990 roku pojawiła się także w Polsce. Unikalne możliwości leczenia metodami Sahadźa Jogi rozmaitych chorób, a w szczególności tych, które trudno poddają się konwencjonalnemu leczeniu, zainteresowały naukowców z całego świata.

          Pierwsza międzynarodowa konferencja naukowo-medyczna poświęcona medycynie i Sahadźa Jodze odbyła się w Moskwie w 1990r. Przedstawiono tam rezultaty praktycznego stosowania metod Sahadźa Jogi w wielu krajach i przy różnego rodzaju zachorowaniach.

          W 1995 roku dzięki inicjatywie Shri Mataji Nirmala Devi w Petersburgu odbyła się druga konferencja naukowo-medyczna pod hasłem: "Moralność, Zdrowie, Pokój", na której przedstawiono dowody i wykazano, że pokój na świecie możliwy jest tylko wtedy, gdy będzie na trwale wykształcony w każdym z nas. W konferencji tej brali udział przedstawiciele różnych religii, uczeni oraz lekarze z wielu krajów.

         W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań, jakie w tej dziedzinie przeprowadzono przez uczonych w Moskwie dzięki współpracy z Naukowo - Badawczym Instytutem Społecznej Higieny, Ekonomiki i Kierowania Ochroną Zdrowia im. N. A. Siemiaszko Rosyjskiej Akademii Nauk Medycznych (NII Socjalnoj Gigieny, Ekonomiki i Uprawljanija Zdrawoochranieniem RANM). Temat badań brzmiał: "Społeczno - zdrowotne cechy osób zajmujących się Sahadźa Jogą"

        Rezultaty badań (przeprowadzonych na grupie) 1792 sahadźa jogów wykazały znaczący i uzdrawiający wpływ stosowania metod Sahadźa Jogi (na organizm człowieka). Podobne badania przeprowadzone w Kijowie, Nowosybirsku i Petersburgu potwierdzają poprawność uzyskanych wyników. Równie interesujące badania w tym kierunku prowadza się obecnie, także poza granicami byłego Związku Radzieckiego.

A oto uzyskane wyniki:

Społeczny portret osób, praktykujących medytację Sahadźa Jogi:

        Społeczny przekrój osób, praktykujących Sahadźa Jogę w Moskwie według płci wygląda następująco: kobiety 77,2%, mężczyźni 22,8% (rys.1).

Rysunek 1. Procentowy skład osób praktykujących Sahadźa Jogę - podział w/g płci.  

         Zróżnicowanie grupy osób praktykujących Sahadźa Jogę ze względu na wiek przedstawiono na rys. 2.

Rysunek 2. Procentowy skład osób praktykujących Sahadźa Jogę - podział w/g wieku.  

         Poziom wykształcenia osób praktykujących Sahadźa Jogę jest stosunkowo wysoki: ze średnim wykształceniem - 32,5%, wyższe ma 44,6%, przy czym kobiety charakteryzują się wyższym wykształceniem niż mężczyźni (rys. 3).

Rysunek 3.  Procentowy udział osób praktykujących Sahadźa Jogę - podział w/g wykształcenia.

           Ponad 50% wykonuje wysoko wyspecjalizowane prace usługowe - na rzecz społeczeństwa (inżynierowie, nauczyciele, pracownicy medyczni, pracownicy kultury, urzędnicy, księgowi, itp.), 17% - emeryci, 15,4% - robotnicy i około 10% - bezrobotni (rys. 4).

Rysunek 4. Procentowy udział osób praktykujących Sahadża Jogę - w/g zawodowego położenia.

         Prawie co trzeci z badanej grupy jest inżynierem. Nauczyciele i wychowawcy to12,9%, pracownicy medyczni - 8,1%, pracownicy kultury - 5,4% a ekonomiści i księgowi - 5,2%.

 

Cel prowadzonych badań: 

         Zadaniem prowadzonych badań było wyjaśnienie wpływu medytacji Sahadźa Jogi na takie sfery życia jak: zdrowie, samopoczucie, powodzenie i osiągnięcia w życiu. Oprócz tego badano jak wpływają na osiągnięcia Sahadźa Joginów takie czynniki jak - regularność medytacji, okres zajmowania się Sahadźa Jogą, wykształcenie i wiek. 

         Badana grupa składała się głównie z osób zajmujących się Sahadźa Jogą ponad 2 lata (62,9%), dostatecznie regularnie uczestniczących w zajęciach - jeden lub więcej razy w tygodniu (89,6%) i regularnie - 2 razy dziennie prowadzący medytacje w domu (67,3%). Wyniki te świadczą o wysokiej aktywności wybranej grupy. 

         Osoby te trafiły do Sahadźa Jogi w dużej mierze dlatego, że niepokoiły się stanem swojego zdrowia (72,6%), poszukiwały sensu życia (43,1%), pragnęły poznać swoje wewnętrzne "JA" (32,0%), a mniejsze znaczenie miało niezadowolenie z życia (16,8%) i stresowe sytuacje (14,3%), co pokazane jest na rys. 5. Nie zauważono też znaczących różnic w powodach przyjścia do Sahadźa Jogi pomiędzy grupą mężczyzn i kobiet. 

Rysunek 5. Najważniejsze przyczyny zajęcia się praktyką Sahadża Jogi.

        Najciekawsze jest to, że obecnie najważniejszą wartością w życiu badanych osób jest przeżycie duchowe (86,6%), a stan zdrowia jako główny motyw zajmowania się Sahadźa Jogą w badanym okresie wskazało zaledwie 20% osób i jest on równie ważny jedno z wielu innych wartości w życiu (rys. 6).           

Rysunek 6. Najważniejsze wartości życiowe u osób praktykujących Sahadźa Jogę (w %).

         Podsumowując - najczęstszym motywem zajęcia się Sahadźa Jogą były problemy ze stanem zdrowia. Nie mniej jednak, jak się okazało, początkowy motyw nie ma wpływu na zajmowanie się Sahadźa Jogą w okresie późniejszym (nie stwierdzono przy tym statystycznie potwierdzonych różnic związanych z wiekiem, czy też płcią). Ponadto subiektywna ocena stanu zdrowia osób zajmujących się Sahadźa Jogą oraz grupy kontrolnej - nie praktykującej Sahadźa Jogę wykazuje, że stan zdrowia jest statystycznie istotnym motywem zajęcia się medytacjami. 

        Osoby zajmujące się Sahadźa Jogą wyróżniają następujące wartości: pomoc (materialna i moralna) ludziom potrzebującym (62,1%), wysoka samoocena stanu zdrowia - bardzo dobre zdrowie deklaruje 34% osób, złe 2,9%. 

        W ostateczności 86,0% osób stwierdziło, że zajmowanie się Sahadźa Jogą polepszyło ich zdrowie (rys. 7).

Rysunek 7. Wpływ praktyki Sahadźa Jogi na stan zdrowia. 

        Dla porównania wybrano dwie grupy kobiet w wieku 30 - 60 lat - jedna grupa praktykowała Sahadźa Jogę, a druga - kontrolna nie. Następnie przeprowadzono szczegółowy wywiad dotyczący stanu zdrowia osób z obu grup (Moskwa).

Rysunek 8. Subiektywna ocena stanu zdrowia osób praktykujących Sahadźa Jogę oraz grupy kontrolnej (w %).

 

         W grupie nie praktykujących Sahadźa Jogi liczba osób z bardzo dobrym zdrowiem wynosiła 7,4% a z dobrym 23,7%. Około 80% kobiet w ostatnim roku zaczęło zajmować się samo-leczeniem (w grupie praktykującej SJ - 65,5%), 37% bardzo rzadko korzystała z różnych form pomocy medycznej (w grupie praktykującej wyniki niewiele się różniły - 30%). Głównym powodem korzystania z tej pomocy była możliwość otrzymania zwolnienia lekarskiego - 18,6% (6,7%), oraz choroba stanowiąca duże zagrożenie -17,5% (31,6%). 

        W grupie kobiet nie praktykujących zajęć Sahadźa Jogi, częstym powodem - (35,1%) zwracania się do ośrodków leczniczych była potrzeba otrzymania kwalifikowanej medycznej pomocy, a w drugiej grupie takie przyczyny wskazało tylko 8% osób. 

        Przy tym, około 60% kobiet praktykujących zajęcia Sahadźa Jogi, w ostatnim okresie zaczęło bardziej aktywnie dbać o swoje zdrowie (w grupie kontrolnej tylko 28% kobiet). Przejawia się to w wizytach w centrach zajmujących się zdrowiem: 49% - nie praktykujący (praktykujący - 32%), zajęcia się ćwiczeniami fizycznymi 33% (19%), racjonalnym odżywianiem - 34,4 % (16,4%), organizacją aktywnego odpoczynku - 22% (11%). 

        W okresie do rozpoczęcia zajęć Sahadźa Jogi prawie 70% osób miało problemy zdrowotne - przewlekłe choroby i niedomagania, ograniczające funkcjonowanie, a po dwóch i więcej latach praktykowania medytacji tylko 26%, przy czym w tej grupie liczba osób, nie mających żadnych schorzeń zwiększyła się od 10,9% przed rozpoczęciem zajęć do 14,1% w badanym okresie. Obiektywność tych danych nie budzi wątpliwości chociażby z tego powodu, że gdy w okresie do rozpoczęcia zajęć tylko 24% nie zwracała się do ośrodków leczniczych z powodu chronicznych patologii, to w badanym okresie takich osób było już 75%.

Rysunek 9. Zestawienie liczby przewlekłych chorób i niedomagań ograniczających funkcjonowanie w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

Rysunek 10. Wizyty w przychodniach i szpitalach z powodu chorób chronicznych w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

         Zajęcia Sahadźa Jogi znacząco wpłynęły na sen - według oceny respondentów do rozpoczęcia zajęć 44,5% uważało swój sen za dobry, a w badanym okresie już dwa razy więcej (90,8%). W rezultacie zmniejszyła się ilość i częstość przyjmowanych lekarstw nasennych i uspokajających - obecnie środki te przyjmuje 1,1% osób, gdy dawniej stosowało je 24% badanej grupy.

Rysunek 11. Samoocena jakości snu przez osoby praktykujące medytacje w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

Rysunek 12. Przyjmowanie lekarstw uspokajających i nasennych przez osoby praktykujące medytacje w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

        Tak więc, ocenę stanu zdrowia można z dużą wiarygodnością oprzeć na takich czynnikach jak: ocena jakości snu, liczba przewlekłych chorób i niedomagań ograniczających funkcjonowanie, skierowania do ośrodków leczniczych z powodu chronicznych schorzeń, a także subiektywne poczucie większego zadowolenia z życia. Należy tu jeszcze raz podkreślić, ze praktykowanie medytacji Sahadźa Jogi polepszyła wszystkie wymienione wyżej czynniki..

Rysunek 13. Ocena stanu zadowolenia z życia wśród osób praktykujących zajęcia Sahadźa Jogi w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie.  (w %).

          Zajęcia Sahadźa Jogi poprawiły stan psychiczny badanych osób: 87,5% rzadko lub wcale nie odczuwa stanu psychicznej depresji (do rozpoczęcia zajęć 2 razy mniej - 41,2%), 86% - rozdrażnienia, złości i gniewu (3 razy), 51,3% - strachu (3 razy), 78,6% - zawiści (1,4 razy), 36,9% - dumy i wyższości (1,7 razy), 89% poczucia winy (3,5 raza), 96,6% rzadko lub w ogóle nie przeklina i nie próbuje wpływać na działania innych osób (1,8 razy), 42% - znajduje się w stanie wewnętrznej harmonii, radości i błogości (10,5 raza), 95% okazuje szczodrość w stosunku do osób z otoczenia (z wywiadu środowiskowego).

Rysunek 14. Zestawienie osób odczuwających stan psychicznej depresji w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

Rysunek 15. Zestawienie osób odczuwających stan rozdrażnienia, złości, gniewu w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

Rysunek 16. Zestawienie osób odczuwających stan strachu w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

Rysunek 17. Zestawienie osób odczuwających stan zawiści w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

Rysunek 18. Zestawienie osób odczuwających dumę i poczucie wyższości w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

   

Rysunek 19. Zestawienie osób przeklinających i przymuszających innych psychicznie w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

 

         Przeżywany obecnie w Rosji kryzys gospodarczy i polityczny doprowadził do tego, że liczba niezadowolonych ze swojego życia szybko wzrosła (pośród kobiet w Moskwie w 1995 roku takich osób było - 56,2%), a liczba osób zadowolonych była niewielka (11,3%). Jest to tendencja zrozumiała. U większej części ludności znacząco zmniejszyły się realne dochody (prawie 90% kobiet podkreśla materialne niedostatki w rodzinie), pojawiły się problemy z pracą (ponad 70% kobiet niepokoi się ewentualnością utraty pracy), pogorszyły się wzajemne stosunki w rodzinach, szczególnie wskutek nadużywania alkoholu przez bliskich (32,2%). W rezultacie nastąpił wzrost stresowych sytuacji (ma je ponad 85% kobiet), co negatywnie wpływa na prawie na wszystkie sfery życia. 

         Zupełnie inaczej wygląda sytuacja u kobiet praktykujących zajęcia Sahadźa Jogi: niezadowolonych ze swojego życia było 7% (8 razy mniej), zadowolonych - 63,5% (około 5,6 raza). Należy zauważyć, że zajęcia Sahadźa Jogi pomogły pozbyć się szkodliwych przyzwyczajeń palenia papierosów (do zajęć paliło 21,1%, a w badanym okresie - 2,6%), spożywania alkoholu (29,6% i 2,5%), używania narkotyków (4,6% i ,6%).

 

Rysunek 20. Zestawienie liczby osób palących, używających alkohol i narkotyki w okresie do rozpoczęcia zajęć i obecnie (w %).

        Nastąpiło polepszenie wzajemnego zrozumienia w małżeństwie - 43,6%, polepszenie wzajemnych relacji z dziećmi (59,5%), z rodzicami (53,3%) i z przyjaciółmi (50,8%). Ponadto u 23,3% osób przejawiły się, a u 47% wzrosły zdolności twórcze.

Rysunek 21. Wpływ medytacji na wzajemne relacje z małżonkiem (ką)  (w %).

Rysunek 22. Wpływ medytacji na wzajemne relacje z dziećmi  (w %).

Rysunek 23. Wpływ medytacji na wzajemne relacje z rodzicami (w %).

Podsumowanie: 

        Medytacja Sahadźa Jogi bezspornie wpływa pozytywnie na całe spektrum życiowych działań człowieka (psychologię, fizjologię i sferę społeczną). Ponadto wykazano, że praktykowanie tej unikatowej metody równoważenia organizmu pozwala zniwelować wiele negatywnych cech charakteru i rozwinąć pozytywne. Medytacja pozytywnie wpływa na rozliczne aspekty życia człowieka w całości - zdrowie, samopoczucie a także jego sferę osobistą.

     Wykonane badania jednoznacznie potwierdzają pozytywny efekt praktykowania zajęć Sahadźa Jogi.